Στο πλαίσιο της Τακτικής Συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου που πραγματοποιήθηκε σήμερα Παρασκευή 27 Μαρτίου στην Μυτιλήνη και μετά από σχετικό αίτημα που είχε υποβληθεί και από την Παράταξη «Νέα Δυναμική», συζητήθηκε το θέμα της σοβαρής κατάστασης που έχει περιέλθει το νησί της Λέσβου μετά την εμφάνιση κρουσμάτων αφθώδους πυρετού σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, οι ενέργειες πρόληψης που είχαν πραγματοποιηθεί, το σχέδιο αντιμετώπισης του προβλήματος και τα μέτρα στήριξης που θα πρέπει να ληφθούν για την στήριξη της κτηνοτροφίας.

Στο πλαίσιο της συζήτησης οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι της Παράταξης «Νέας Δυναμικής» κατέθεσαν ερωτήσεις για τις ενέργειες πρόληψης και προτάσεις για τις ενέργειες που θα πρέπει να πραγματοποιηθούν από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου για την αντιμετώπιση του προβλήματος, καθώς και προτάσεις για μέτρα στήριξης της κτηνοτροφίας που θα πρέπει να ζητηθούν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Πιο συγκεκριμένα προτάθηκαν τα εξής:

1. Η άμεση πρόσληψη κτηνιάτρων για την ενίσχυση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας προκειμένου να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι το ταχύτερο δυνατόν, είτε με συμβάσεις ορισμένου χρόνου με ιδιώτες κτηνίατρους, είτε με κτηνιάτρους του Στρατού όπως έγινε το 2017 με το πρόβλημα της ευλογιάς, είτε με Κτηνιάτρους από άλλες Δημόσιες Υπηρεσίες εκτός νησιού κλπ. Αυτό θα έπρεπε να έχει γίνει με πρωτοβουλία της Περιφέρειας από την στιγμή που επιβεβαιώθηκε το πρώτο κρούσμα. Θα πρέπει να ολοκληρωθούν το συντομότερο οι έλεγχοι στην ζώνη ελέγχου, οι οποίοι κατά την γνώμη μας έπρεπε να γίνονται από άλλη ομάδα Κτηνιάτρων παράλληλα με τους ελέγχους στη ζώνη προστασίας.

2. Η άμεση ενίσχυση της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής Π.Ε. Λέσβου με μόνιμο προσωπικό. Είναι αδιανόητο να υπάρχουν ελάχιστοι κτηνίατροι, κανένας διοικητικός υπάλληλος, απαιτείται μόνιμο προσωπικό όλων των σχετικών ειδικοτήτων και άμεση ενίσχυση της Υπηρεσίας με νέα σύγχρονα οχήματα.

3. Η λήψη μέτρων βιοπροστασίας με την κατασκευή τάφρων απολύμανσεις σε πύλες εισόδου, εθνικό, επαρχιακό οδικό δίκτυο του νησιού και όλων των απαραίτητων μέτρων με δημόσιες δαπάνες. Είναι αδιανόητο εν μέσω αυτής της έκτακτης κατάστασης οι κτηνοτρόφοι να φτιάχνουν αυτοσχέδιες τάφρους σε δημόσιες οδούς προκειμένου να προστατεύσουν τις εκμεταλλεύσεις τους ή να προμηθεύονται με δικά τους έξοδα τα φάρμακα απολύμανσης προκειμένου να γεμίσουν τάφρους απολύμανσης επί της επαρχιακής οδού. Είδαμε ότι δημιουργήθηκε απολυμαντική τάφρος στο επιβατικό λιμάνι Μυτιλήνης και ταυτόχρονα πραγματοποιούνται ψεκασμοί. Έπρεπε να φθάσουμε στη σημερινή κατάσταση για να την δούμε να λειτουργεί; Αντίστοιχα μέτρα πρόληψης θα πρέπει να ληφθούν στο Εμπορικό Λιμάνι, καθώς και στις πύλες εισόδου στα γειτονικά νησιά προκειμένου να μην μεταφερθεί το πρόβλημα, σε συνεργασία με τους Δήμους και το Δημοτικά Λιμενικά Ταμεία όπου απαιτείται.

4. Άμεση αποζημίωση των κτηνοτρόφων των οποίων τα ζώα έχουν οδηγηθεί σε σφαγή. Προτείνουμε παράλληλα, να βοηθηθούν οι κτηνοτρόφοι προκειμένου να προχωρήσουν στην ανασύσταση του κοπαδιού τους. Η αποζημίωση δεν αρκεί, ο κτηνοτρόφος πρέπει να αποκτήσει ξανά το κοπάδι του και την δουλειά του.

5. Αποζημίωση των τυροκόμων του νησιού, έτσι ώστε να συνεχίσει να παραλαμβάνεται το γάλα.

6. Εξέταση του σεναρίου της ελεγχόμενης μεταφοράς ποσότητας παστεριωμένου γάλακτος εκτός νησιού για επεξεργασία.

7. Τα γαλακτοκομικά προϊόντα που παράγονται και είναι Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και δεν μπορούν υποστούν θερμική ή άλλου είδους επεξεργασία, μπορούν να απορροφηθούν σε Κοινωνικά Παντοπωλεία των Δήμων & της Περιφέρειας. Αυτή η "θεσμική απορρόφηση" θα επιτρέψει στα τυροκομεία να συνεχίσουν την παραγωγή, μετατρέποντας το σημερινό πλεόνασμα σε στρατηγικό απόθεμα κοινωνικής πολιτικής.

8. Να δοθεί η δυνατότητα διακίνησης των αποθεμάτων που έχουν παραχθεί το 2025 και ιδιαίτερα της φέτας που βρίσκεται ήδη σε στάδιο ωρίμανσης ή αποθήκευσης.

9. Να επιτραπεί σε σφαγεία του νησιού η σφαγή ζώων που προέρχονται από μονάδες εκτός της ζώνης προστασίας και εφόσον έχουν ελεγχθεί προηγουμένως. Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί με βάση πάντα τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

10. Άμεση αναστολή πληρωμών φορολογικών, ασφαλιστικών υποχρεώσεων κτηνοτρόφων και τυροκόμων προς δημόσιους οργανισμούς, καθώς επίσης και των υποχρεώσεων προς τράπεζες.

11. Αγορά ζωοτροφών από την Περιφέρεια, οι οποίες να διανεμηθούν δωρεάν σε κτηνοτρόφους, καταρχήν αυτών που η εκμετάλλευση τους βρίσκονται εντός της ζώνης προστασίας και δεν μπορούν να διαθέσουν το γάλα τους.

12. Η Λέσβος λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της γειτνίασης με την Τουρκία, η οποία δεν εφαρμόζει τα αντίστοιχα μέτρα βιοασφάλειας με τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συνεπώς και τώρα και στο μέλλον και προκειμένου να προστατευτεί η κτηνοτροφία στα νησιά μας καθώς και στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να προβλεφθεί απευθείας χρηματοδότηση από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την λήψη μέτρων προστασίας. Συνεπώς θα πρέπει να υποβληθεί αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εξασφάλιση απευθείας χρηματοδότησης, τόσο για την λήψη μέτρων προστασίας, όσο και για την αποζημίωση των κτηνοτρόφων του νησιού.

13. Ανάπτυξη ενημερωτικής καμπάνιας για την ενημέρωση του κοινού για την ασφάλεια κατανάλωσης κρέατος, γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων. Η ζημιά που έχει γίνει είναι ήδη μεγάλη και δεν αφορά μόνο το νησί της Λέσβου.

14. Την δημιουργία κτηνιατρικού εργαστηρίου ελέγχου δειγμάτων στο νησί της Λέσβου, το οποίο θα μπορεί να εξυπηρετεί και τις ανάγκες των γειτονικών νησιών του Βορείου Αιγαίου. Η αποστολή δειγμάτων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη καθυστερεί σημαντικά την διαδικασία ελέγχου και την άμεση λήψη μέτρων. Είναι μια υποδομή απαραίτητη που πρέπει να υπάρχει στο νησί και το Βόρειο Αιγαίο.

15. Εμβολιασμός των ζώων, πολλά έχουν ειπωθεί όλες αυτές τις ημέρες και μεγάλη αναστάτωση επικρατεί στους κτηνοτρόφους και την τοπική κοινωνία. Ας ακούσουμε την γνώμη των ειδικών για τον εμβολιασμό και τις επιπτώσεις του. Θα πρέπει το θέμα αυτό να απασχολήσει κατά την γνώμη μας την Ε.Ε. συνολικά.

16. Εκπόνηση Σχεδίου Δράσης για ενέργειες πρόληψης και Σχεδίου Δράσης για ενέργειες αντιμετώπισης. Η ιδιαιτερότητα της γεωγραφικής θέσης των νησιών μας, σε συνδυασμό με τον βαθμό που η κτηνοτροφία συμβάλει στην τοπική μας οικονομία, θα πρέπει να μας οδηγήσουν στην κατάρτιση των προτεινόμενων Σχεδίων Δράσης, έτσι ώστε να γνωρίζουμε τι πρέπει να γίνει σε κάθε περίπτωση.

Θα πρέπει να εξαντληθεί κάθε δυνατότητα στήριξης. Η καταστροφή της κτηνοτροφίας της Λέσβου θα πρέπει να αποτραπεί πάση δυνάμει.

Υπάρχουν σοβαρές ευθύνες για προληπτικές ενέργειες που έπρεπε να πραγματοποιηθούν και δεν πραγματοποιήθηκαν. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

Α. Στις 19/05/2025 Υπουργική Απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων με θέμα: «Πρόγραμμα επιτήρησης και λήψης μέτρων για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου της Ελλάδας από τα εξωτικά νοσήματα της οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών, του αφθώδους πυρετού, της πανώλης των μικρών μηρυκαστικών και της ευλογιάς των προβάτων και αιγών, για το έτος 2025».

Β. Στις 11/08/2025 Υπουργική Απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων με θέμα: Λήψη μέτρων λόγω επιβεβαίωσης εστιών Αφθώδους Πυρετού στην Τουρκία, κοντά στα σύνορα της χώρας μας».

Γ. Στις 23/12/2025 Εγκύκλιος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων με θέμα: «Λήψη μέτρων κατόπιν επιβεβαίωσης εστίας Αφθώδους Πυρετού στην Αμμόχωστο Κύπρου» και έναν χάρτη που έδειχνε το χάος με τις εστίες αφθώδους πυρετού στην γειτονική Τουρκία.

Οδηγίες για την λήψη μέτρων υπήρχαν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης εδώ και ένα χρόνο και έγιναν ελάχιστα πράγματα, δυστυχώς. Ψεκασμοί στο λιμάνι στα φορτηγά που έφερναν ζωοτροφές, ανακοινώσεις προς τους πολίτες, διαβίβαση εγγράφων σε Υπηρεσίες και μέχρι εκεί.

• Μια ανακοίνωση αρκεί; Ένα έγγραφο αρκεί;
• Και ποιος ελέγχει αν τα μέτρα εφαρμόζονται;
• Ποια προληπτικά μέτρα πάρθηκαν και πόσοι έλεγχοι έγιναν;
• Οι 800 έλεγχοι που έγιναν το 2025 & το 2026 σε σύνολο 450.000 ζώων, με βάση την σημερινή ενημέρωση από την αρμόδια Αντιπεριφερειάρχη, αρκούν;
• Στις 6 Φεβρουαρίου 2026 η Διεύθυνση Κτηνιατρικής Π.Ε. Λέσβου πρότεινε με έγγραφο της προς την αρμόδια Αντιπεριφερειάρχη την δημιουργία σταθερών σύγχρονων σημείων απολύμανσης στο επαρχιακό οδικό δίκτυο σε Λέσβου & Λήμνο, γιατί δεν προχώρησαν και δεν προχωρούν σήμερα;

Σε ότι αφορά το σχέδιο αντιμετώπισης μετά το πρώτο κρούσμα, τις ενέργειες που έπρεπε να γίνουν και τα μέτρα τα οποία θα πρέπει να διεκδικήσουμε, δυστυχώς δεν μας δόθηκε μέχρι σήμερα η δυνατότητα να το συζητήσουμε και να τοποθετηθούμε ως Περιφερειακό Συμβούλιο, με δική σας επιλογή, παρότι το ζητήσαμε από την πρώτη στιγμή.

Απαιτείται καλύτερος συντονισμός. θα πρέπει ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του. Άλλος χρόνος δεν πρέπει να χαθεί. Δεν γνωρίζουμε το μέγεθος του προβλήματος. Ας ελπίσουμε το πρόβλημα να εντοπιστεί τελικώς μόνο στην εν λόγω περιοχή, η οποία θα πρέπει να στηριχθεί με κάθε τρόπο. Η καταστροφή της κτηνοτροφίας, θα σημάνει την ερήμωση της Λεσβιακής υπαίθρου και την καταστροφή της τοπικής οικονομίας. Είναι η ζωή των συνανθρώπων μας, είναι ότι έχτισαν με πολύ κόπο με την οικογένεια τους όλα αυτά τα χρόνια. Δεν μπορεί να καταστραφεί σε μια στιγμή.