ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΗ ΛΕΣΒΟ

Σχετικά με τη Λέσβο σήμερα, ακόμη δεν έχει «εδραιωθεί η θέση της ανάμεσα στις πιο δυναμικά αναπτυσσόμενες δυνάμεις του ελληνικού τουρισμού». Ούτε και εντάχθηκε σε ουσιαστικό σχεδιασμό με στόχο τον συνδυασμό αυθεντικότητας-φιλοξενίας-βιωσιμότητας, όπως μας διαβεβαίωνε το 2025 για τον τοπικό σχεδιασμό ανάπτυξης του νησιού η κα Καραμανλή.

Από τη σκοπιά της κυβερνητικής εμπειρίας αλλά και της πολιτικής ιστορίας, συνήθως στο χώρο που λαμβάνονται σοβαρές στρατηγικές αποφάσεις δεν μένει χώρος-χρόνος για «απλό λανσάρισμα» νέων μορφών θεματικού τουρισμού, για σιωπή και στοχοποίηση των πολιτών στις κρίσεις, αλλά και για «χεράτες» μεθόδους ανάπτυξης ανύπαρκτων οικονομικών αγαθών. Παρατηρούμε, δηλαδή, όλο το πακέτο της «φινέτσας» σε μελέτες που πληρώθηκαν με ΕΣΠΑ 14-20, αλλά ουσιαστικά βρίσκουμε πολλές ομοιότητες με τη λανθασμένη διαχείριση των real estate (αγοραπωλησίες γης) στις ΗΠΑ την τελευταία οικονομική κρίση. Για άλλη μια φορά καταλαβαίνουμε πως σε τέτοια σχέδια, μόνο οι ιδιώτες που οικονομικά ωφελούνταν αλλά συνεχίζουν να επωφελούνται μπορούν να αποκομίζουν ιδιωτικό όφελος.

Αν πράγματι οι παραπάνω μελέτες είναι πρόταση σοβαρού σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης, θεωρούμε ότι σχεδόν κάθε φυσικός πόρος της Λέσβου μπορεί να μετατραπεί σε οικονομικό αγαθό. Ο σχεδιασμός που παρουσίασαν τις τελευταίες ημέρες από την Πάρο ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και η υπουργός Τουρισμού κα. Κεφαλογιάννη, έμοιαζε περισσότερο με κολάζ ΑΙ προτάσεων για φανταστικούς τόπους, παρά με ειδικό χωροταξικό σχεδιασμό για τα πραγματικά νησιά μας. Στρατηγικές που βασίζονται σε μελέτες παλαιότερων ετών, όπου τα νέα δεδομένα δεν υπολογίστηκαν καθόλου. Παρότι γνωστές οι διαχρονικές τρωτότητες, δεν υπήρχαν προτάσεις πρόβλεψης και θωράκισης των αναπτυσσόμενων δομών του τουρισμού στις σχετικές ιδιωτικές μελέτες εκατομμυρίων.

Καταγεγραμμένα ποσοστά επίσημων στατιστικών δεδομένων δείχνουν μια πρωτόγνωρη αύξηση επισκεψιμότητας για τη χώρα. Συγκεκριμένα για τη Λέσβο, υπολογίζεται η αύξηση των τουριστικών αφίξεων από τη γείτονα σε 150% (2015-2024). Η αυξημένη όμως αυτή παγκόσμια ζήτηση δεν ανταποκρίνεται στον παραπάνω «τουριστικό τιμοκατάλογο» της εγχώριας ή τοπικής προσφοράς. Το κυβερνητικό πλάνο για τον νησιωτικό τουρισμό δεν περιλάμβανε ποτέ σοβαρά στα σχέδιά του τη μεγάλη πρόοδο του αγροτουρισμού στον τόπο. Στο σχέδιο δράσης για τον αγροτουρισμό διαβάζουμε ότι «η στρατηγική για την ανάπτυξη ενός ευρύτερου τουριστικού προϊόντος με σύνθετες παροχές» είναι και «η δημιουργία ολοκληρωμένων εμπειριών επαφής του επισκέπτη με όλα τα στάδια παραγωγής». Αυτή η προσέγγιση, σύμφωνα με τα τελευταία γεγονότα της ζωονόσου και την επιβεβαίωση από τοπικούς παράγοντες-φορείς (ιδιαίτερα στις 12/5/2026 με παρόντα τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Σωκράτη Φάμελο), δεν θα μπορέσει να λειτουργήσει. Φυσικά, μαζί της θα παρασύρει όλο το υπόλοιπο αφήγημα, όπως έγινε και με το μεταναστευτικό: πολιτική που, παρόλο που αποδίδει κεφάλαιο, υποβιβάζει την ανθρώπινη ύπαρξη.

Ας μη γελιόμαστε όμως. Για την τουριστική ανάπτυξη της ΝΔ, ο τόπος είναι «λευκό χαρτί» αντί του ζωντανού οργανισμού που υπάρχει και παράγει. Η ευθύνη για την κυβέρνηση είναι πάντα ατομική: «για τον κτηνοτρόφο που έφερνε παράνομα ζωοτροφές από την Τουρκία» όσο και για τον τουρίστα που θα τύχει να βρεθεί το καλοκαιράκι κοντά στον «λάκκο του Σκαλοχωρίου».